LET OP: EEN LEKKER LANG VERHAAL, MAAR WEL SPANNEND!

“Mam, ik moet nu inloggen in Zoom. Kun je even helpen?” Ik tuur even in de verte naar de Zweedse boot die ons te hulp komt schieten. “Oké, ik heb precies 1 minuut om je te helpen Olief.”

“Hoe kunnen jullie nou stress hebben? Je hoeft een jaar niet te werken en zit op een zeilboot in het zonnige zuiden.” Ik hoor het je denken. Maar stress hoort er toch ook een beetje bij tijdens dit soort reizen. Vaak in combinatie met (het gebrek aan) veiligheid, of in ieder geval de zorg daarover. En zeg nou eerlijk: bij niemand is toch alles perfect en probleemloos?! Dus hierbij een verslag van een avontuur met licht klotsende oksels.

Het begon trouwens vrij relaxed allemaal

Er stond die dag totaal geen wind, dus we motorden langs de kust richting Lissabon en genoten van het uitzicht en de zon. Geen wind, dat is voor ons schip <9 knopen en dat is niet krachtig genoeg om Halea te laten zeilen. Tussen de 9 en 12 knopen kunnen we zeilen met de motor erbij. Motorzeilen scheelt in ieder geval diesel. Je kunt namelijk de motor wat minder toeren laten maken en dus wat minder verbruiken. En vanaf 13 knopen kunnen we zonder motor lekker vooruit. Maar dat zat er deze dag zeker niet in, dus dan maar diesel verbranden en genieten van de prachtige kustlijn.

Wind?! Eindelijk!

Een half uurtje later leek de wind wat aan te trekken. Ik zag 10 knopen op de meter verschijnen en roep blij: “Ja, we kunnen (motor)zeilen!”. We rollen onze mega genua uit en kijken hoopvol naar voren tot de mooie bolling ontstaat waaruit blijkt dat het zeil wind vangt en ons voorwaarts duwt. Maar 10 minuten later wappert ons grote witte zeil nog steeds vrolijk als fris gewassen beddengoed aan de waslijn. De wind staat pal op de boeg en lijkt geen besluit te nemen over de hoek van waaruit ze gaat waaien. Dat wordt niks.

We trekken teleurgesteld het zeil weer in. En tijdens het binnenhalen gebeurt er iets geks: de motor -door niemand aangeraakt- stopt ermee.

Raar… maar eerst even die lap zeil naar binnen…

“Start ‘um maar weer hoor.” roept Frank als we klaar zijn. Ik sta achter het roer en probeer de motor in neutraal te zetten. Dat lukt alleen even niet.

Raar… we kijken elkaar even kort aan…

Na wat gefriemel staat de handel weer neutraal. Ik start. Hij loopt. Mooi! Zie je wel, alles komt goed. Ik zet de motor in ‘vooruit’ en hij slaat gelijk weer af.

Dit is raar… en ronduit K*T!

We varen langs de rotskust van Portugal en er staat zeer weinig wind, de wind die er staat blaast naar de kust… daar willen wij niet naartoe zonder motor. Dus: zeilen heisen en de andere kant op varen. Nou ja varen… zoals ik eerder al schreef komen wij niet echt vooruit met weinig wind. Maar we gingen 1,2 knoop vooruit en dat was goed genoeg om weg te blijven van de rotsen. Ondertussen sprong Frank als een ware acrobaat de achterste bakskist in en ging op onderzoek uit. Ik stuurde zodat de wind (nou ja, het briesje) in de zeilen bleef. De bakskist gaf geen antwoord op onze vraag. Dan maar naar beneden om in de motorruimte te koekeloeren. Af en toe krijg ik instructies: “Kun je hem in z’n vrij krijgen? Wiebel eens. Nog eens. Probeer eens achteruit.” Na een tijdje lukt het om te starten, maar vooruit of achteruit gaat niet. Alleen stationair neutraal. Met de motor lijkt niets mis, dus een tijdelijke conclusie: een lijn in de schroef (schroef is de propeller onder de boot). Er liggen heel veel kreeftenpotjes langs de kust van Portugal. We proberen die steeds te omzeilen, maar ze zijn soms slecht zichtbaar en het zijn er op sommige stukken heel erg veel. Dus misschien hebben we er toch eentje overvaren? Ondertussen drijven we op zee en dus moeten we in ieder geval op naar Plan B.

Ondertussen benedendeks

De meiden krijgen niet veel mee van onze stress. Beiden waren ze bezig met school en wij rommelen onderweg wel vaker in de bakskisten. Frank checkt normaalgesproken ook regelmatig de motor onder de trap en dus was het beneden business-as-usual: Olivia zou voor de eerste keer dit schooljaar een Zoom-meeting hebben met leeftijdsgenootjes van de Wereldschool en Merlijn was net klaar met Biologie en was in de badkamer toilet aan het maken terwijl Frank en ik de opties doornamen:

• Zeilend naar Cascais en vragen of de Jachthaven ons binnensleept… mmm, niet genoeg wind en daardoor risico om op de rotsen te komen (zonder snelheid kun je namelijk niet goed sturen).
• Duiken onder de boot… mmm, er staan best hoge golven dus om dan onder een bewegende boot te werken is risicovol. En je weet niet of de motor het wel doet als de lijn verwijderd is. Je weet trouwens nog niet eens zeker of er wel echt een lijn in de schroef zit…
• Op de AIS kijken of er een schip in de buurt is en vragen of ze ons willen helpen met een sleepje richting haven. Frank duikt achter ons navigatiescherm en ziet gelijk een schip in de buurt: Nomada. We turen de zee op: ja, daar zien we hem!
  Dit zou kunnen werken… Als het niet werkt treedt plan C in werking: de kustwacht oproepen.

Via de marifoon op kanaal 16 roepen we de Nomada op. Op de vraag of hij ons kan helpen door ons te slepen antwoord hij verrassend relaxed: no problem. We kijken elkaar aan. Hoeft hij verder niets te weten? Dat is wel een zeer ruimhartige benadering van de regel dat zeilers elkaar altijd helpen. In de verte zien we hem al naderen.

Even terug naar beneden

Ik leg voor het eerst even kort uit dat we een beetje stress hebben, dat we waarschijnlijk gesleept gaan worden en dat ik dus niet bij de les kan zijn. De meiden begrijpen mijn verhaal, maken zich geen zorgen en gaan verder met waar ze mee bezig waren. Oké, benedendeks alles onder controle. Nu bovendeks nog.

De boot die ons komt helpen blijkt van een solozeiler, Erik. Hij laat zich niet gek maken en pakt onze lijn aan terwijl onze schepen langzaam langs elkaar bewegen (zie video). Als alles goed vastgeknoopt zit hervatten we onze koers. Met een gangetje 3 knopen varen we naar Cascais.

Ondertussen zien we achter Halea het bewijs van onze hypothese > de nieuw hervonden voorwaartse snelheid zorgt ervoor dat de boosdoener achter ons tevoorschijn komt. In het prachtig heldere blauwe water zien we een lijn ‘wapperen’ achter de schroef…

https://www.tumblr.com/sailinghalea/700444836797480960

Nog één stressvolle actie

Cascais nadert. Wat doen we? Laten we ons gelijk de haven in slepen? Het weer is goed, er is geen wind, dus we kunnen ook proberen te ankeren in de baai en dan zelf de lijn weghalen. Als de motor het daarna gewoon weer doet kunnen we zelf de haven in varen. Doet hij het niet, kunnen we altijd nog gesleept worden. Na overleg met Erik vaart hij ons met grote kalmte en professionaliteit de ontzettend drukke baai in. Wat liggen er veel boten voor anker!!? Ik sta achter het roer en stuur een beetje mee. Ik vind het best eng als ik al die schepen zie waar we op af varen en tussendoor moeten. Klotsende oksels! Maar de Nomada leidt ons rustig naar voren. En daarbij: ik kan niets doen, dus ik moet het maar over mee heen laten komen en ook zo kalm mogelijk blijven.

Frank zit voor op het dek bij het anker. De duimen gaan omhoog en het anker zakt vlug het water in. Tegelijk moeten de lijnen tussen onze schepen losgemaakt worden. Alles gaat goed. Van een andere NL boot komt iemand in de dinghy naar ons toe om te vragen of we hulp nodig hebben. Hij trekt ons nog een beetje naar achteren om te kijken of het anker houdt. Alles lijkt goed te gaan. We liggen!

Déjà vu

Een déjà vu voor Frank die tijdens onze eerste week al een keer onder de boot gedoken heeft om een plastic zak uit de schroef te halen. Gelukkig kan het ook dit keer zonder duikuitrusting en zijn flippers, een duikbril en een scherp mes voldoende. Toch is het altijd een beetje spannend om onder de boot te werken. Wat als je vast komt te zitten? Maar het gaat voorspoedig en de lijn komt in stukjes los.

Niet té spannend

Inmiddels liggen we al weer een paar dagen in de heerlijke haven van Cascais, we hebben Lissabon bezocht en zijn lekker uit eten geweest. Ook hebben we een afspraak met Erik van de Nomada. Maandag nemen we hem mee uit eten als bedankje. En wie weet wat voor indrukwekkende verhalen hij te vertellen heeft als solozeiler en fulltime circumnavigator!

Ondertussen hopen wij dat we vooral leuke, mooie en interessante verhalen kunnen blijven delen en dat we geen té spannende dingen meemaken die onze veiligheid, ons schip of ons gezin echt in gevaar brengen. Nu had ik nog tijd om foto’s te maken en zelfs een filmpje, dat zegt genoeg. Klotsende oksels, maar met een glimlach 😊