We liggen op de kant. En het lijkt langer te duren dan de ontwikkeling en lanceerpogingen van de Artemis raket samen… en dat is lang! Wat is er aan de hand en heeft dit gevolgen voor de planning van de Grote Oversteek? In dit stukje leg ik het uit.

Nadat opstapper Daniel in recordtempo was afgestapt zijn wij weer voor anker gegaan bij Alvor. Daar wilden we een goed weer-window afwachten voor de oversteek naar Lanzarote. Het leek erop dat dat nog wel een weekje zou duren, want de wind stond nog steeds verkeerd, dus Frank vatte het plan op om bij wijze van onderhoud de olie van zowel de motor als de saildrive te vervangen. De instructies raden aan om dat te doen nadat je ongeveer 150 uur op de motor hebt gevaren. Een goede voorbereiding is het halve werk, dus aan de slag!

Een beetje techniek om mee te beginnen

Ik zal het niet té technisch maken en linkjes toevoegen voor wie meer details wil. Je kunt dit stukje ook overslaan als je het niet wilt weten... denk ik... geen garanties 😉

Een zeilboot zoals de onze heeft een motor die een schroef (propeller) aandrijft. Veel zeilboten hebben geen ‘ouderwetse’ schroefas meer om de propeller te laten draaien, maar een saildrive (1). En ook de schroef is een vak apart. Wij hebben een klapschroef (2).

(1) Een saildrive >> een staartstuk in rubbermanchet en direct ervoor, of erachter, de dieselmotor. Eigenlijk zijn de motor en de aandrijving samen 1 unit. En dat heeft voordelen:

Maar de nadelen zijn er ook. Een saildrive is kwetsbaarder, onderhoudsgevoelig en losse onderdelen zijn duur. Wij hebben een Yanmar SD31. De huidige, vergelijkbare, versie kun je hier vinden.

Een saildrive heeft een eigen olievoorziening. Die moet je dus apart in de gaten houden, bijvullen of vervangen.

(2) Een klapschroef >> klapt zichzelf in wanneer er wordt gezeild. En er zijn een paar voordelen ten opzichte van een vaste schoef:

• Je kunt hoger aan de wind zeilen.
• Het sturen gaat makkelijker door minder weerstad van de propeller.
• Er is minder geluid en minder slijtage van het schroefas-systeem en keerkoppeling dan wanneer deze meedraait zoals bij een vaste schroef.

Een klapschroef is duurder dan een vaste schroef, maar toch kiezen veel zeilboot eigenaars voor zo’n ding bij ‘hun’ saildrive. Zo ook de vorige eigenaar van Halea. Voor de echte nerds: wij hebben een Flexofold klapschroef.

Waarom we op de kant liggen

Tijdens het controleren van de olie van de saildrive zagen we gelijk dat er iets mis was. De olie was niet donker en helder, maar melkachtig geel… ALARM!

View this post on Instagram

A post shared by Sailing Halea (@sailinghalea)

Dit betekent namelijk dat er water in de saildrive zit. Water in de aandrijving kan voor allerlei problemen zorgen. De belangrijkste: geen aandrijving! En dat is geen optie.

Hoe is dat water erin gekomen?

Onze voorlopige conclusie was dat er waarschijnlijk iets beschadigd is toen wij een lijn in de schroef hadden voor de kust bij Cascais. Om dit te checken en te repareren is er maar één mogelijkheid: Halea moet uit het water. Op maandagochtend hebben we gelijk gebeld naar Sopromar, de grote werf in Lagos, en zij hadden goed nieuws: we konden binnen twee dagen het water al uitgelift worden. Toen leek het er nog op dat alles heel voorspoedig ging…

De specialisten waren het eens met onze conclusie, maar het was geen eenvoudig rubber dat gescheurd was. Een ingeslepen beschadiging in de as zorgde ervoor dat er water naar binnen kon sijpelen. De propeller heeft waarschijnlijk nog gedraaid met de lijn die er strak stond eromheen zat en de krachten die vrijkwamen hebben ervoor gezorgd dat de as beschadigde. Er moest een nieuwe besteld worden en er was er nog één beschikbaar in heel Europa… in… Almere!

Maar daar bleef het niet bij, toch?

Dat klopt. Wij hadden in Nederland al steeds het idee dat ons roer zo zwaar liep. Maar twee deskundigen vertelden ons -los van elkaar- dat het roer prima was en dat we daar niets aan hoefden te doen, dus dat is niet op ons kluslijstje terecht gekomen… Je voelt hem al aankomen hè…

Onderweg had ik al eens geklaagd over ‘het zware sturen’, maar toen hadden we nogal wat zeegang en we dachten dat het daaraan zou liggen. Nu we op de kant lagen voelden we dat het roer nog veel zwaarder ging. Is dat altijd zo op het droge? Wij gingen nu overal aan twijfelen en vroegen het aan DE roer expert op de Portugese werf: een 72 jaar oude man die niet met pensioen wil gaan, al 45 jaar roeren repareert bij Sopromar, geen woord Engels spreekt, maar wel een poco Spaans (gelukkig versta ik dat als ik mijn best doe). Hij klimt vief omhoog, stuurt, klimt net zo vief weer naar beneden en voelt aan de beweging -of het gebrek daaraan- in het roer…. No es bueno vertelt hij mij.

Niet goed

Oh jee, niet goed. Dat is niet goed. Wij hadden het dus goed. Maar het is goed mis. Goed, hoe nu verder? Het roer moest eraf, maar dat was minder makkelijk dan het leek. Halea moest hoger gelift worden om de as eruit te krijgen en het zooitje zat behoorlijk vast door corrosie. Hierna moesten zowel lagers bovenin als onderin aangepakt worden. Gelukkig kon de ervaren roer-reparatie-veteraan dat zelf ‘maken’ op de draaibank, want ook hiervoor waren onderdelen bijna niet te krijgen en was er sowieso een extreem lange levertijd. Oh ja, let ook even op die foto waarbij die 72-jarige in de bakskist zit! Bootyoga to the max. Respect!!!

View this post on Instagram

A post shared by Sailing Halea (@sailinghalea)

View this post on Instagram

A post shared by Sailing Halea (@sailinghalea)

Dat was (helaas) nog niet het hele verhaal

Al het goede komt in drieën, maar al het slechte helaas ook. Toen onze saildrive gedemonteerd was is er een slijtage aan het licht gekomen. Niet aan de as, maar aan het tussenstuk tussen klapschroef en bevestiging aan de boot (hub). Deze ontdekking kan ervoor zorgen dat we onze aandrijving verliezen op een willekeurig moment, volgende week, volgend jaar, over 2 jaar. Tja, met een oceaanoversteek op de planning kun je dat niet negeren. En dus kozen we ervoor om de hub direct te laten vervangen. Het is gewoon vette pech. Slijtage door ‘ouderdom’, niet door iets dat fout is gegaan of dat wij fout hebben gedaan.

Het kostte even tijd om het onderdeel te vinden, maar het is nu onderweg uit Denemarken en zou hier komende vrijdag (18 november) kunnen zijn. Dan zit het er nog niet onder… maar dat gaan ze z.s.m. doen is ons verzekerd. Sowieso werken ze hier professioneel, netjes en zo snel ze kunnen. Geen mañana, mañana zoals veel mensen denken over de zuideuropese landen… of manhã manhã in het Portugees. Niet hier in ieder geval… gelukkig!

De moed zakte ons wel een beetje in de schoenen.

Dat zul je begrijpen. We hebben zelfs even gedacht om de verkoopmakelaar in te schakelen en de strandhanddoek in de ring te gooien. De kosten lopen inmiddels zeer hoog op met iedere liftbeweging, specialist en bestelling. Daarbij is de herfst begonnen, de klok tikt door en het weer wordt het niet beter op.

We zijn voorbereidend aan deze trip al twee jaar lang aan het klussen en investeren geweest en we hoopten eigenlijk dat dat ‘genoeg’ was. Maar, al die prijzige reparaties laten doorvoeren en dan zelf geen lol hebben van het resultaat? Dat is toch ook geen optie?! En gelukkig willen de meisjes ook nog helemaal niet naar huis.

Het glas is dus halfvol. We oefenen geduld en accepteren ons lot. Eventueel starten we een crowdfunding, want we hoorden van Jolanda dat dat in de USA voor bijna alles gedaan wordt 😉.

Komt jullie planning in gevaar?

Behalve dat we een beetje gestresst raken van het idee dat we achterlopen op ‘de rest’ van de vertrekkers is er nog niet zoveel aan de hand. De oversteek van de Canarische Eilanden naar het Caribisch gebied kun je het beste maken in december, januari en februari. Wij wilden eind november vertrekken, maar hebben dus ook nog tijd om dat te doen in december. Het is meer onze eigen -vooraf bedachte- planning die onder druk staat, maar deze vertraging zou onze trip naar de Caraïben niet in de weg hoeven staan.

Wanneer kunnen jullie naar de Canarische eilanden?

Als het onderdeel uit Denemarken vrijdag binnenkomt en erop gezet wordt, dan gaan we dit weekend het water weer in. Natuurlijk moeten we dan even testen of alles werkt. Daarna willen we z.s.m. richting Lanzarote of Las Palmas. Dat kost ongeveer 4 dagen. MAAR… het weer moet dan ook meewerken, want er was de afgelopen weken bijvoorbeeld helemaal geen wind. Vier dagen motoren kan niet zomaar omdat wij niet genoeg diesel aan boord hebben, dus ook daar moeten we rekening mee houden. De voorspellingen voor de komende tijd zijn ook niet heel fantastisch, maar daar gaan we pas naar kijken als we weer in het water liggen.

En wat doen jullie nu dan?

Nou zoals je misschien gelezen hebt op Instagram: we zijn tijdelijk Portugese landrotten geworden! Eerst hebben we een weekje hoog op de kant gewoond, ruim boven zeeniveau… je mag op deze werf gewoon aan boord blijven van je schip op pootjes. Er zijn prima douches en toiletten op het terrein, eigenlijk net als bij een jachthaven. Maar vooral bij het nachtelijk plassen kreeg het woord ‘avontuur’ een heel nieuwe betekenis. En toen kwam Pieter (een collega van Frank) met het onweerstaanbare aanbod om zijn vakantiehuis hier in de buurt te gebruiken terwijl we op de reparaties en bestellingen aan het wachten zijn. Een werkelijk prachtig huis, met tennisbaan en verwarmd zwembad! WOW!

Een geluk bij een ongeluk en daar zijn we oneindig dankbaar voor.

Ondertussen bereiden we ons verder voor. We hebben met onze huurauto al boodschappen ingeslagen voor de oversteek en rijden regelmatig heen en weer om nog wat klusjes te doen aan/op/bij Halea. Lekker bezig dus.

Onze reis is in ieder geval niet saai of standaard te noemen tot nu toe. Maar het zou mooi zijn als het hier even bij blijft qua pech, grote reparaties, hoge extra kosten en onvrijwillig oponthoud. Over oponthoud gesproken… is die NASA raket nou al gelanceerd?