Als je eigenlijk in bed zou moeten liggen blind varen op een zwarte zee, met boven je de donkerste donkerblauwe lucht. Hoe is dat? Hou je dat wel vol en wat doe je dan zoal? Wij hadden ook geen idee. Maar nu wel! Ik ga een poging doen het te omschrijven, want tja… er is weinig beeld, omdat het voor de camera ook pikkiedonker was!

Onze oversteek bevatte 4 nachten, plus eentje extra omdat we in Graciosa de marina niet in konden en daarna in 24 uur zijn doorgevaren naar Tenerife. Ik dacht da het wel leuk was om eens te omschrijven hoe dat ging bij ons. Want het blijft toch een spannend deel van een oversteek: je vaart 24 uur per dag, je stopt niet onderweg en dus moet je wachtdraaien. Vooral ’s nachts.

We weten dat veel mensen een 3-uur-op-3-uur-af schema gebruiken, maar voor ons werkt het beter om aan het begin van de dienst af te spreken hoe lang je het vol denkt te houden. Gemiddeld is dat een half uurtje meer. Ook lekkerder voor degene die mag gaan rusten, dat halve uurtje is echt een cadeautje.

Mijn eerste nachtdienst duurt iets langer, want Frank moest even bijkomen van zijn keuze-stress bij ons plotselinge vertrek. We lagen na de reparaties amper 12 uur in het water en een weer-window diende zich aan. Langer wachten zou betekenen dat het nog wel eens zeer lang kon duren voor het volgende gaatje zich aandeed… Dus we kozen voor een nogal plotseling vertrek naar de Canarische Eilanden. Wel-niet-wel-niet-wel-niet-WEL! De kapitein krijgt hier doorgaans stress van en moest dat dus even van zich afschudden.

De eerste nacht 18:00 – 23:30 uur

Ik zie voor het eerst de Melkweg terwijl ik knakworsten ruik. We hadden nogal een ruige zee bij vertrek uit Lagos. Hoge, onstuimig wilde golven, en dat net nadat we een hele maand niet op het water waren geweest. Onze zeebenen lagen nog onderin de bakskist en moesten in rap tempo weer aangezet worden. De eerste nachtdienst begon daarom niet met een door mij bereide maaltijd uit de keuken, want niemand had trek in ‘echt eten’. Het werd een makkelijke en toch voedzame hap van Frank: stokbrood met knakworst.

Terwijl we zeilen schudden we troepen Zeevonk wakker. Deze ‘grote eencelligen’ lichten op bij extra beweging zoals golven. Al varend laten we een melkweg van kleine lichtpuntjes achter als sterren in de zee. Ze maken witte schuimkoppen in zee zichtbaar in de zwarte nacht. Maar ook als je in het donker je toiletje doorspoelt met zeewater… dan licht de pot gewoon op! Maar helaas, geen beeld… alleen het geluid van zeilen in de nacht:

https://www.tumblr.com/sailinghalea/702516983451860992

Aan het eind van mijn eerste dienst zakt de wind weg. We varen nog maar 3.2 knopen. Frank is aan de beurt en is minder geduldig. De motor gaat aan. Ik lig naast Olivia, want dat vind ze gezellig en het is ook lekker warm. Deze eerste nacht is namelijk best een koude nacht, de winter uit het noorden van Europa jaagt achter ons aan. Ondanks het geluid van de ronkende motor val ik snel in slaap.

De eerste nacht 03:00 – 07:30 uur

De motor is weer uit. De wind is wakker en ik ook. Met een snelheid van 6.6 knopen begin ik de tweede shift. We hebben de wind van achteren. Het grootzeil staat op, maar de genua niet. Die zou je moeten uitbomen, want achter het grootzeil vangt hij met deze windhoek geen wind. En voor uitbomen moet je het dek op met een veiligheidslijn… dat soort dingen doen we niet in de nacht en zeker niet met deze golfhoogtes. Overigens zitten we tijdens de nachtdienst altijd vast aan de speciale veiligheidshaken in de kuip. Dat geeft ook degene die gaat slapen een rustig gevoel.

Hieronder een foto van de veiligheidslijn in gebruik. De meiden zaten aangelijnd op de rand van de bank giechelend te ‘paardrijden’. Het is op de foto niet te zien, maar bij golven van 3 meter geeft dit echt een veiliger gevoel en krijg je toch iets meer bewegingsvrijheid.

De andere nachten waren vergelijkbaar met wat ik hierboven beschreven heb. De motor hebben we wel steeds minder gebruikt en het leek wel of we ook steeds sneller gingen 😉 De wind was ons goed gezind, ik tikte soms de 8 knopen aan.

Aan tafel eten?

We hebben gelachen om de verhalen die we gelezen en gehoord hadden van andere zeilende nachtdienstdraaiers. Zij starten de nacht door gezellig met elkaar aan tafel te eten op een vaste tijd. Nou, dat lukt dit Huishouden van Jan Steen niet hoor. We eten wanneer we trek hebben. Maar we lopen niet de hele tijd synchroon, dus het is ieder voor zich en God voor ons allen. Gemiddeld gezien eten we ’s ochtends om 10 uur, ’s middags om half 3 en ’s avonds rond 20 uur.

Na de knakworsten heb ik wel steeds een ‘echt avondmaal’ bereid, maar samen aan tafel zitten heeft op deze trip geen zin. De boot beweegt zo erg dat het het beste is om de pannen op het cardanische gasstel te laten staan, dan vallen ze niet om 😉 Het eten van een bordje is ook niet mogelijk, dus we maken er een bowl-food-buffet van. Hippe Harries die Morelisjes! En je moet gewoon gaan zitten waar je goed kunt zitten… en waar je kunt komen met je volle bakje eten zonder dat het eruit dondert. Gezellig is het overigens altijd, en samen zijn we ook… Halea is groot, maar zo groot nou ook weer niet! Maar gezellig samen aan tafel? Dat slaan we even over tijdens deze oversteek.

Glitter and glamour

De sterrenhemel bleef de aandacht trekken. Man, wat een pracht en praal! Zo mooi heb ik het nog niet gezien, ook niet op de camping in Frankrijk of op een open plek in het bos. Er is hier totaal geen lichtvervuiling. Alleen ons eigen toplicht zit soms in de weg 😉 Er stond alle nachten geen maan, maar de sterren zorgden er toch voor dat de hemel verlicht was. Je kon bijna diepte zien, sterren achter de sterren, kleurige planeten en satellieten die in strakke lijnen door het beeld schieten.

Samen met de meiden lag ik het eerste deel van de avond vaak op de bank naar de hemel te staren. We zagen vallende sterren en deden passende wensen. Met het appje Starwalk2 checkten we de namen van sterren en constellaties. Later zag ik zelfs een paar ‘kometen’ die de dampkring binnendrongen met prachtige lichtstaarten.

Helaas helaas, vastleggen was onmogelijk. Halea beweegt als een dolle en de camera stilhouden was dus ondoenlijk. Ik heb 1 filmpje van het begin van de avond. Je ziet mij in de keuken rommelen en Olivia ligt alvast klaar voor de sterrenwacht.

https://www.tumblr.com/sailinghalea/702528652946046976

Kun je wel wakker blijven?

Dat viel ons eigenlijk hartstikke mee. Je bent best fit na een rustperiode van 3,5 uur. Tijdens mijn dienst zette ik een timer op 20 minuten. De ervaring leert dat alles wat je in de verte ziet en op de AIS spot niet binnen een half uur bij je is. Je kunt dan met een gerust hart wegdommelen, want als de timer ging stond ik even op om:

• te speuren naar lampjes van andere schepen;
• de windrichting en de windsnelheid te controleren;
• de plotter (Raymarine) te bekijken of daar nog (extra) schepen op te zien waren m.b.v. AIS.

En dan ging ik weer zitten. Of eigenlijk: liggen, want ik beloonde mezelf met een blik op de verslavend mooie sterrenhemel.

Wat doe je verder tijdens je dienst?

Ook hier stroken de zeilersverhalen niet met onze werkelijkheid: lekker in een hoekje onder de sprayhood zitten met een dekentje en een warm kopje thee, wat snacks en een goed boek. No way!

Met deze zeegang en de harde wind van 15-20 knopen kun je buiten niet rustig zitten. Regelmatig schommelt Halea met een grote beweging van links naar rechts, de ene kant zwiept omhoog en de andere kant duikt richting de waterlijn. Een verschil van enkele meters en een beweging die je niet ziet aankomen in het donker, maar die ervoor zorgt dat je je schrap moet zetten. Een boek had al ‘door de zaal’ gevlogen, want je hebt je handen nodig voor stabilisatie op het bankje. Onder de sprayhood zitten terwijl het grootzeil aan de bulletalie geborgd is is ook geen goed idee. Als er onverhoopt iets losschiet komt de giek met een gigantische snelheid over de kuip, de traveller en lijnen schieten dan van de ene naar de andere kant en als jij daar zit kun je ernstig gewond raken. Je moet goed nadenken waar je gaat zitten en hoe.

Buiten is liggen het beste tijdens deze tocht. Ik ben graag buiten en breng mijn diensten dus grotendeels hemelstarend door, af en toe staand als ik aan het ‘checken’ ben. Ik lees graag, maar ik mis het niet. Ik denk na over dit artikel en andere artikelen, spreek stukjes in die ik niet wil vergeten en geniet van het grote niets. De tijd vliegt!

Binnen kun je op de bank achter de tafel zitten, dat doet Frank tijdens zijn shifts. Hij kijkt gedownloade films en ik heb voor hem OpenCPN op de PC geïnstalleerd met AIS zodat hij in principe niet naar buiten hoeft om te checken hoe het staat met de route en de andere schepen. We hebben een afstandsbediening voor de stuurautomaat, dus je kunt ook van binnenuit ‘sturen’. Nu is er op deze route best nog wat ander verkeer, dus je moet wel een beetje opletten, maar tijdens de grote oversteek wordt dat zoveel minder (zelfs kans op GEEN ander verkeer tijdens de hele overtocht!) dat het wachtdraaien nog iets relaxter wordt tijdens je dienst.

En hoe ging het dan overdag?

Met z’n vieren hebben we het supergoed gedaan al zeg ik het zelf. Vooral op de meiden ben ik apetrots. Ze zijn lief voor elkaar, lekker positief gestemd, maken lol met niks en genieten mee van zee, wind, zonsondergangen en sterrenpracht. Meer hierover zal ik in een volgend blogje opschrijven, want we gaan nu naar het strand!